Luật Cờ Tướng quốc tế
Đọc luật, chạy thế cờ, hiểu phán quyết. Mười tám bài học liên kết, đối chiếu trực tiếp bộ luật WXF 2018.
18 bài học
Học cách chơi
Bàn cờ, quân cờ và cách đi trong Cờ Tướng
Bàn Cờ Tướng có 9 đường dọc, 10 đường ngang; quân đặt tại giao điểm. Sông chia hai bên, cung giới hạn Tướng và Sĩ. Mỗi bên bắt đầu với 16 quân thuộc 7 loại; Đỏ đi trước (Article 1–2).
Article 1–2Khi nào một ván Cờ Tướng kết thúc?
Trong Cờ Tướng, bên không còn nước đi hợp lệ bị xử thua, kể cả khi Tướng không bị chiếu. Chiếu bí và hết nước đi đều là kết quả thua theo Article 3.1.A. Bỏ cuộc, thời gian và lỗi thi đấu cũng có thể quyết định ván cờ.
Article 3; 4.5–4.7Đọc và ghi ký hiệu nước đi Cờ Tướng theo WXF
Article 7 ghi nước đi bằng tên quân, đường dọc, hướng và đích đến hoặc số bước. Bản tiếng Anh dùng K, A, E, H, R, C, P. Số đường dọc được tính từ phía người đang đi, không cố định theo góc nhìn của khán giả.
Article 7Chạm quân, đi quân và lỗi thao tác trên bàn cờ
Chạm quân trong lượt mình có thể buộc bạn phải đi quân đó hoặc ăn quân đã chạm nếu có nước hợp lệ. Article 4.2 phân biệt chạm quân mình, quân đối phương và chạm cả hai. Mục đích, thứ tự chạm và khả năng đi hợp lệ đều cần được xác định.
Article 2.10.D; 4.2–4.4Luật thi đấu
Thể thức thi đấu và đồng hồ theo WXF 2018
Articles 5–6 quy định về hệ thống thi đấu và kiểm soát thời gian. Điều lệ từng giải phải công bố thể thức và cách dùng đồng hồ. Mốc 60 phút cộng 30 giây mỗi nước ở Article 6.1 không phải cấu hình bắt buộc cho mọi ván Cờ Tướng.
Article 5–6Natural Movecount: đếm nước và yêu cầu xử hòa
Natural Movecount là thủ tục WXF cho chuỗi dài không ăn quân. Article 8 viết “one hundred moves by both players”, còn Article 3.2.D dùng “50 moves by both players”. Cần đọc hai đoạn cùng nhau, không tự gọi thành luật 50 nước của Cờ Vua hoặc đoán phán quyết tại ranh giới chưa rõ.
Article 3.2.D; 8Tính kết quả và điểm thi đấu Cờ Tướng
Article 9.1 nêu thang điểm thắng 2, hòa 1, thua 0; đồng thời cho phép thang 1, ½, 0. Áp dụng nhất quán thang điểm đã công bố, không trộn với điểm xếp hạng cá nhân hoặc bảng điểm của website.
Article 9Xếp hạng và tie-break: vòng tròn khác hệ Thụy Sĩ
Khi bằng điểm giải, Article 10 áp dụng lần lượt các tiêu chí phụ. Giải vòng tròn và giải cá nhân hệ Thụy Sĩ có tiêu chí đầu khác nhau. Chỉ chuyển sang tiêu chí kế tiếp khi vẫn chưa tách được thứ hạng.
Article 10Nghĩa vụ kỳ thủ, lỗi kỹ thuật và vi phạm
Articles 11–13 điều chỉnh việc tham dự, ứng xử và lỗi của kỳ thủ. Lỗi kỹ thuật và vi phạm là hai nhóm riêng; không gom mọi sự việc thành một loại cảnh cáo. Articles 4.6–4.7 quy định ngưỡng xử thua khác nhau.
Article 11–13; 4.6–4.7Tổ chức & trọng tài
Tổ chức giải Cờ Tướng theo các quy định WXF
Articles 14–16 phân biệt điều lệ, Ban tổ chức và bộ phận điều hành thi đấu. Một giải cần chuẩn bị cả quy tắc chuyên môn lẫn địa điểm, nhân sự và cách công bố kết quả trước khi kỳ thủ đến.
Article 14–16Trưởng trọng tài: trách nhiệm, quyền hạn và phán quyết
Article 17 giao trưởng trọng tài việc thực hiện và giải thích luật, điều hành đội ngũ trọng tài và xử lý bất thường. Hình phạt phải có căn cứ trong luật và điều lệ giải, không lấy từ một bảng phạt tự đặt.
Article 17Khiếu nại và Hội đồng giải quyết khiếu nại
Khiếu nại chính thức cần văn bản và căn cứ. Article 12.4 nêu thời hạn hai giờ sau ván đấu và phí “50 dollars”. Bản tiếng Anh không xác định loại tiền; phải đối chiếu hướng dẫn thực tế của giải.
Article 12.4; 18Lặp nước & tranh chấp
Từ điển WXF: chiếu, sát, bắt và căn bảo vệ
Article 19 định nghĩa các thuật ngữ dùng để phân loại chuỗi tranh chấp. Cần gọi đúng tính chất từng nước rồi mới xét chu kỳ. Có quân đang bị tấn công chưa đủ kết luận bên tấn công phạm đuổi liên tục.
Article 19Chiếu liên tục: bên nào phải đổi nước?
Bên chiếu trong mọi lượt của chu kỳ lặp phải thay đổi chuỗi nước. Article 20.1 cấm chiếu liên tục; nếu cả hai bên đều chiếu liên tục thì xử hòa. Phải xét đủ chu kỳ của từng bên, không chỉ nước cuối.
Article 19.8; 19.12; 19.17; 20.1; Chapter 5 §§1–3Đe dọa sát và chuỗi chiếu xen kẽ sát
Đe dọa sát là nước chuẩn bị cho một nước chiếu hoặc chuỗi chiếu dẫn đến bí (19.2), khác với chiếu ngay. Article 20.2 cho phép xử hòa chuỗi sát liên tục hoặc chiếu xen sát nếu không bên nào đổi, nhưng phải xét đầy đủ tính chất khác của nước đi.
Article 19.2; 19.9; 19.16; 20.2; Chapter 5 §§4–6,36.4Đuổi quân liên tục: mục tiêu, nước đáp và căn bảo vệ
Chase là nước đe dọa ăn một quân khác Tướng ở lượt kế tiếp (19.3). Perpetual Chase còn đòi hỏi chuỗi nhắm vào cùng mục tiêu và đối phương liên tục chạy hoặc hóa giải (19.10). Articles 20.3–20.9 có các ngoại lệ cần đọc đúng điều kiện.
Article 19.3; 19.10; 20.3–20.9; Chapter 5Căn thật và căn giả: quân bảo vệ có ăn lại được không?
Căn thật là quân có thể ăn lại ngay quân đối phương vừa ăn quân được bảo vệ (19.14). Nếu nước ăn lại ấy không thể thực hiện hợp lệ, đó là căn giả (19.15). Quân bị ghim có thể nhìn như đang bảo vệ nhưng thực tế không được di chuyển.
Article 19.13–19.15; 20.6; Chapter 5 §§12,29–30Casebook WXF: những tình huống lặp nước khó
Các tình huống khó thường khác nhau ở danh tính mục tiêu, thời điểm tấn công và nước đáp hợp lệ. Casebook chọn các ví dụ Chapter 5 dễ bị đánh đồng khi chỉ nhìn ảnh. Hãy chạy hết chuỗi rồi đọc phán quyết.
Chapter 5 §§27–30,36