Khi nào đồng hồ của bạn dừng?
Theo dõi ví dụ cộng hai giây
Đồng hồ bên dưới chỉ chuyển khi bạn chọn bước tiếp theo, giúp quan sát rõ từng mốc.
- Trắng có 34 giây, Đen có 62 giây.
- Trắng suy nghĩ bốn giây rồi đi e4. Còn 30 giây; đồng hồ Trắng chưa dừng.
- Một giây sau Trắng mới bấm. 29 giây còn lại cộng thêm hai thành 31 giây; lúc này đồng hồ Đen chạy.
Đây là chế độ cộng thêm của đồng hồ hiện có. Không phải giải nào cũng dùng mức này. Số nước, thời gian từng giai đoạn và thời gian bổ sung phải được công bố trước theo Điều 6.3.1.
Đi quân rồi bấm đồng hồ
Trắng còn 34 giây; Đen còn 62 giây. Ví dụ dùng cộng thêm hai giây mỗi nước.
Cộng thêm khác thời gian trễ
Cuộn bảng sang ngang để xem đầy đủ các cột.
| Chế độ | Cách tính | Phần chưa dùng có tích lũy không? |
|---|---|---|
| Cộng thêm (increment) | Mỗi nước được thêm thời gian theo thể thức | Có |
| Thời gian trễ (delay) | Hết khoảng trễ mới trừ vào giờ suy nghĩ chính | Khoảng trễ chưa dùng không tích lũy |
| Nhiều giai đoạn | Hoàn thành số nước yêu cầu để sang giai đoạn kế | Giờ còn dư được chuyển khi thể thức áp dụng |
Điều 6.3.2 mô tả delay: bấm trước khi hết khoảng trễ thì giờ chính giữ nguyên. Đừng gọi mọi chế độ có thêm thời gian mỗi lượt là increment.
Thao tác tại bàn
- Trọng tài quyết định vị trí đồng hồ. Đúng giờ khai cuộc, đồng hồ Trắng bắt đầu chạy. Điều 6.5–6.6.
- Dùng cùng tay đã đi quân; không giữ ngón tay lơ lửng trên nút, đập mạnh, nhấc đồng hồ hoặc bấm trước khi đi. Điều 6.2.3–6.2.4.
- Người vừa đi phải được bấm giờ ngay cả khi đối phương đã đáp. Nếu đã đi nước tiếp theo, nước trước chưa bấm cũng được coi là hoàn tất. Điều 6.2.1.2–6.2.2.
- Có thể dừng đồng hồ để xin trợ giúp có lý do, chẳng hạn thiếu quân cần phong cấp. Trọng tài quyết định lúc chạy lại. Điều 6.11.
Khi cờ báo hết giờ
Hết giờ được ghi nhận khi trọng tài quan sát thấy hoặc người chơi yêu cầu hợp lệ. Cần kiểm tra đủ số nước và đúng giai đoạn; không lấy riêng một màn hình phụ làm bằng chứng quyết định. Điều 6.4, 6.8 và 6.12.2.
Điều 6.9 xét khả năng chiếu bí bằng bất kỳ chuỗi nước hợp lệ nào, không đòi hỏi đối phương ép thắng được. Chỉ còn Vua thì không thể chiếu bí; với quân khác phải xem thế thực tế. Chiếu bí hoặc hết nước đi hợp lệ đã kết thúc ván không bị đảo ngược vì thao tác đồng hồ sau đó.
Hai tình huống nên thử trước khi đi giải
Đồng hồ có thời gian trễ năm giây. Nếu hoàn tất nước trong ba giây, giờ suy nghĩ chính không bị trừ. Nếu mất tám giây, giờ chính giảm ba giây. Hai giây trễ chưa dùng ở nước trước không được để dành. Đây là cách tính delay ở 6.3.2, khác với ví dụ cộng hai giây phía trên.
Tốt đã tới hàng cuối nhưng không tìm thấy Hậu. Đừng bấm giờ với một Tốt chưa phong xong. Dừng đồng hồ và xin trọng tài hỗ trợ; 6.11.2 nêu chính loại tình huống này làm ví dụ. Trọng tài quyết định thời điểm chạy lại.
Với nước thông thường, tập một nhịp nhất quán: đi quân bằng một tay, bấm bằng tay đó, rồi ghi nước khi phải ghi biên bản. Thả quân xuống bàn và hoàn tất nước đi trên đồng hồ không phải lúc nào cũng là cùng một thời điểm.
Đồng hồ lỗi và đến muộn
Trọng tài thay đồng hồ có lỗi rõ ràng. Phát hiện cài sai thì dừng để chỉnh; trọng tài xác định lại thời gian và bộ đếm nước dựa trên bằng chứng theo Điều 6.10. Với Rapid áp dụng A.5 còn phải xét giới hạn riêng về chỉnh cài đặt.
Điều lệ phải công bố thời gian được phép đến muộn. Nếu không quy định thì mốc mặc định là 0 theo Điều 6.7.1; đến sau mốc đó thường bị xử thua trừ khi trọng tài quyết định khác. Không có “thời gian chờ” chung cho mọi giải.
Hỏi đáp
Thả quân xuống ô là đồng hồ tự dừng phải không?
Không. Thông thường phải bấm mới hoàn tất nước đi. Thời gian trước khi bấm vẫn của bạn; nước kết thúc ván là ngoại lệ được luật quy định.
Đối phương hết giờ thì tôi chắc chắn thắng?
Không. Nếu bạn không thể chiếu bí bằng bất kỳ chuỗi nước hợp lệ nào, Điều 6.9 quy định hòa. Không ép thắng được và không thể chiếu bí là hai khái niệm khác nhau.
Quên bấm giờ thì trọng tài có nhắc tôi không?
Theo 12.6, trọng tài không được nhắc thông thường rằng người chơi quên bấm giờ. Trường hợp có bố trí hỗ trợ tiếp cận là vấn đề riêng. Hãy tập nhịp đi–bấm trước khi thi đấu, thay vì chờ người khác nhắc.
Luật liên quan
Nguồn và phạm vi áp dụng
FIDE Laws of Chess · 2023 · Article 6; 12.6.
Có hiệu lực từ 01/01/2023. Bài viết giải thích luật trên bàn cờ thực. Văn bản chính thức và điều lệ giải trong phạm vi luật cho phép quyết định việc áp dụng; các thế minh họa không phải kỳ phổ thi đấu.