Khi nào một ván cờ kết thúc?
Không còn nước đi: phải xem Vua có bị chiếu không
Cuộn bảng sang ngang để xem đầy đủ các cột.
| Tình huống | Kết quả | Điều luật |
|---|---|---|
| Vua bị chiếu, không có nước hóa giải hợp lệ | Thua do chiếu bí | 5.1.1 |
| Đến lượt nhưng không có nước hợp lệ, Vua không bị chiếu | Hòa do hết nước đi (stalemate) | 5.2.1 |
| Không bên nào có thể chiếu bí qua bất kỳ chuỗi nước hợp lệ nào | Hòa do thế cờ chết | 5.2.2 |
Phát bốn nước dưới đây. Qh4# chiếu Vua Trắng và không còn cách hóa giải. Ván kết thúc ngay trên bàn, không cần đợi Đen bấm đồng hồ, miễn nước tạo chiếu bí tuân thủ Điều 3 và 4.2–4.7.
Ở thế tiếp theo, đến lượt Đen. Vua Đen không bị tấn công nhưng không thể đến ô an toàn nào: hòa hết nước đi, dù Trắng đang hơn Hậu.
Chỉ còn hai Vua thì không bên nào có thể chiếu bí hợp lệ. Đây là ví dụ rõ ràng về thế cờ chết. “Không ép thắng được” chưa đủ: luật xét cả chuỗi nước hợp lệ có sự hợp tác của đối phương.
Xin thua và hết giờ vẫn có ngoại lệ hòa
Xin thua thường làm thua ngay, nhưng Điều 5.1.2 quy định hòa nếu đối phương không thể chiếu bí bằng bất kỳ chuỗi nước hợp lệ nào. Điều 6.9 dùng cùng phép thử khi một bên không hoàn thành số nước bắt buộc trong thời gian cho phép, trừ trường hợp ván đã kết thúc theo Điều 5.
Yêu cầu hòa khác hòa tự động
Cuộn bảng sang ngang để xem đầy đủ các cột.
| Mốc | Cần ai hành động? | Điểm cần nhớ |
|---|---|---|
| Cùng thế cờ xuất hiện lần thứ ba | Bên đến lượt yêu cầu đúng thủ tục | Không cần các lần xuất hiện liên tiếp |
| 50 nước mỗi bên không đi Tốt, không ăn quân | Bên đến lượt yêu cầu đúng thủ tục | Đi Tốt hoặc ăn quân đặt lại bộ đếm |
| Cùng thế cờ xuất hiện ít nhất năm lần | Hòa tự động | Không cần yêu cầu của người chơi |
| 75 nước mỗi bên không đi Tốt, không ăn quân | Hòa tự động | Chiếu bí ở nước cuối được ưu tiên |
Đọc kết quả trên biên bản
1–0 là Trắng thắng; 0–1 là Đen thắng; ½–½ là hòa. Theo cách tính thông thường ở Điều 10.1, thắng được một điểm và hòa được nửa điểm mỗi bên, trừ khi điều lệ giải quy định cách tính khác.
Kết quả không cho biết ai còn nhiều quân hơn. Trong thế hết nước đi phía trên, Hậu dư của Trắng không biến ván hòa thành ván thắng. Tương tự, khi xử hết giờ, chỉ đếm số quân chưa đủ; phải xét khả năng chiếu bí bằng một chuỗi nước hợp lệ.
Nếu chưa rõ ván đã kết thúc chưa, lần lượt xác định bên đến lượt, Vua có bị chiếu không và bên đó còn nước hợp lệ nào không. Riêng lặp thế hoặc đủ số nước, hãy dùng thủ tục yêu cầu hòa ở bài chuyên sâu, thay vì tự ghi kết quả rồi dọn bàn.
Thỏa thuận hòa
Hai bên có thể đồng ý hòa khi mỗi bên đã đi ít nhất một nước, nhưng phải tuân thủ các giới hạn mà điều lệ giải được phép đặt ra. Đề nghị sau khi đi quân và trước khi bấm đồng hồ; đề nghị hợp lệ không được rút lại. Điều 5.2.3 và 9.1.
Các bàn minh họa không thay trọng tài xác minh biên bản, yêu cầu hết giờ hay lời xin thua. Khi tranh chấp, giữ bằng chứng và gọi trọng tài; bài về yêu cầu hòa trình bày quy trình cụ thể.
Hỏi đáp
Không có nước hợp lệ có luôn thua không?
Không. Trong Cờ Vua, phải có thêm điều kiện Vua đang bị chiếu mới là chiếu bí. Vua không bị chiếu thì đó là hòa hết nước đi.
Lần lặp thứ ba có tự dừng ván không?
Không. Điều 9.2 trao quyền yêu cầu hòa cho bên đến lượt. Lặp năm lần mới là mốc hòa tự động theo Điều 9.6.1.
Chiếu bí xong có phải bấm đồng hồ mới thắng không?
Một nước chiếu bí hợp lệ, đồng thời đáp ứng các quy định chạm và thả quân liên quan, kết thúc ván ngay theo 5.1.1. Việc bấm đồng hồ không tạo ra kết quả đó. Nếu nước đi bị tranh chấp hoặc không hợp lệ, trọng tài vẫn phải kiểm tra.
Luật liên quan
Nguồn và phạm vi áp dụng
FIDE Laws of Chess · 2023 · Article 5; 6.9; 9.1–9.6; 10.1.
Có hiệu lực từ 01/01/2023. Bài viết giải thích luật trên bàn cờ thực. Văn bản chính thức và điều lệ giải trong phạm vi luật cho phép quyết định việc áp dụng; các thế minh họa không phải kỳ phổ thi đấu.