Đến nội dung chính
ChessPlayX
Luật chơi · Hướng dẫn đầy đủ

Luật chơi Cờ toán Việt Nam

Cờ toán Việt Nam là trò chơi 2 người trên bàn 9 × 11 ô, mỗi bên có 10 quân số 0–9. Đi quân theo giá trị, phối hợp hai quân bằng phép cộng, trừ, nhân, chia để bắt quân. Bắt được quân 0 của đối thủ là thắng.

Người chơi
2
Bàn cờ
9 × 11 ô
Đi trước
Bên Xanh
Mục tiêu
Bắt quân 0
Bàn Cờ toán 9 × 11 lúc bắt đầu. Đỏ ở trên, xếp 9–1 từ trái sang phải; Xanh ở dưới, xếp 1–9. Mỗi quân 0 ở giữa hàng thứ hai của bên mình.
Thế cờ ban đầu · mỗi bên 10 quânĐỏXanh · đi trướcQuân 0

Trả lời nhanh

Cờ toán Việt Nam dùng bàn 9×11, mỗi bên có mười quân từ 0 đến 9. Quân 0 đứng yên. Phép tính xác định cự ly bắt quân qua một quân hỗ trợ cùng bên kề sát; bắt được quân 0 đối phương sẽ thắng. Hướng dẫn này trình bày Cờ toán Vũ Văn Bảy · mục tiêu bắt quân 0. Hãy đọc quy tắc di chuyển, bắt quân và kết thúc ván bên dưới trước khi áp dụng luật từ một biến thể khác.

Xếp quân trên bàn cờ thế nào?

Bàn cờ có 99 ô, gồm 9 cột và 11 hàng. Mỗi bên có đủ các quân số 0–9, mỗi số một quân. Theo góc nhìn của mình, xếp 1–9 từ trái sang phải ở hàng cuối; đặt quân 0 ở ô thứ 5 của hàng thứ hai. Vì vậy, khi nhìn từ một phía, hai hàng quân sẽ có thứ tự ngược nhau. Quân 0 giữ nguyên vị trí suốt ván. Trên ChessPlayX, bên Xanh đi trước, sau đó hai bên luân phiên đi.

Bắt quân bằng phép toán thế nào?

Muốn bắt quân, cần hai quân cùng bên thẳng hàng theo thứ tự: quân đi A, quân hỗ trợ B kề ngay phía trước, rồi đến quân địch ở xa hơn theo cùng hướng. A nhảy qua B và chiếm ô quân địch; B giữ nguyên vị trí. Lấy A làm phép tính với B để tìm cự ly từ quân hỗ trợ đến mục tiêu. Các ví dụ dưới đây dùng quân đi 7 và quân hỗ trợ 4.

  • Phép cộng

    Lấy chữ số hàng đơn vị của A + B. Kết quả có hàng đơn vị bằng 0 không tạo được nước bắt.

    7 + 4 = 11 → cự ly 1 ô

  • Phép trừ

    Tính đúng thứ tự A − B và chỉ dùng kết quả dương. Không đảo hai số, không lấy giá trị tuyệt đối của hiệu.

    7 − 4 = 3 → cự ly 3 ô

  • Phép nhân

    Lấy chữ số hàng đơn vị của A × B. Mục tiêu phải cách quân hỗ trợ đúng cự ly đó và vẫn nằm trong bàn.

    7 × 4 = 28 → cự ly 8 ô

  • Phép chia

    Lấy A chia B, dùng thương nguyên hoặc số dư, miễn kết quả được chọn lớn hơn 0. Không được chia cho 0.

    7 ÷ 4 = 1 dư 3 → cự ly 1 hoặc 3 ô

Ví dụ bắt quân, từ trái sang phải: quân Xanh 7, quân hỗ trợ Xanh 4 kề sát, hai ô trống, rồi quân Đỏ 9. Dưới quân hỗ trợ và các ô sau lần lượt là 0, 1, 2, 3. Mũi tên đưa quân 7 tới quân 9.
Ví dụ: 7 − 4 = 3. Đếm từ sau quân hỗ trợ 4: hai ô trống tiếp theo là bước 1 và 2, ô có quân 9 là bước 3. Quân 7 đến thay chỗ quân 9; quân 4 đứng yên. Số trên quân bị bắt không cần bằng 3.

Có thể bắt theo hàng ngang, cột dọc hoặc đường chéo. Mọi ô giữa quân hỗ trợ và mục tiêu phải trống; đích phải có quân đối phương và nằm trong bàn. Chỉ được nhảy qua đúng quân hỗ trợ kề sát. Cự ly 0 không tạo nước bắt; mỗi nước bắt loại một quân địch.

Các quân di chuyển thế nào?

Quân Xanh 3 ở giữa vùng 7 × 7. Các chấm đánh dấu đủ 24 ô đi được, cách tối đa 3 ô theo 8 hướng ngang, dọc và chéo.
Quân 3 · đi tối đa 3 ô theo mỗi hướng khi đường trống.
  • Đi tối đa bằng số của quân

    Quân số n khác 0 được đi từ 1 đến n ô theo một trong 8 hướng ngang, dọc hoặc chéo. Không bắt buộc đi hết n ô. Quân 0 không di chuyển.

  • Đường đi trống, ô đến trống

    Nước đi thông thường không được nhảy qua quân khác, đổi hướng giữa chừng hay dừng trên ô đã có quân. Muốn bắt quân phải áp dụng quy tắc hỗ trợ và phép tính ở trên.

  • Mỗi lượt một nước

    Thực hiện một nước đi hoặc bắt quân hợp lệ rồi đổi lượt. Không được bỏ lượt; có nước bắt cũng không bắt buộc phải bắt. Giới hạn n ô chỉ áp dụng cho nước đi thường; nước bắt dùng cự ly phép tính tính từ quân hỗ trợ.

Khi nào ván kết thúc?

  • Thắng

    Bắt được quân 0 của đối thủ là thắng ngay, bất kể các quân còn lại hay tổng điểm đã bắt.

  • Thua

    Đến lượt mà không còn nước đi hợp lệ thì thua. Xin thua, hoặc hết giờ trong phòng có đồng hồ, cũng kết thúc ván với kết quả thua.

  • Hòa

    Tự động hòa khi cùng vị trí, số và màu quân, cùng bên tới lượt xuất hiện lần thứ ba; không cần ba lần liên tiếp. Trong phòng chơi, hòa thỏa thuận chỉ có hiệu lực khi đối thủ chấp nhận.

Tổng các số trên quân đã bắt chỉ là điểm hiển thị để tham khảo. Chế độ này trên ChessPlayX phân thắng bằng bắt quân 0 hoặc đối thủ thua; đạt một mốc điểm không làm bạn thắng. Không có luật tự động hòa sau một số nước không bắt quân cố định.

Người mới cần chú ý gì?

  1. Bảo vệ quân 0

    Trước khi đưa một quân che chắn đi nơi khác, kiểm tra xem cặp quân đối thủ có mở được đường bắt bằng phép tính đến quân 0 của mình không.

  2. Tạo cặp quân có ích

    Đặt quân đi và quân hỗ trợ kề nhau trên hướng định tấn công. Quân đứng lẻ vẫn đi được nhưng không thể tự bắt quân.

  3. Thử cả bốn phép tính

    Một cặp quân có thể tạo nhiều cự ly bắt. Kiểm tra hàng đơn vị, thứ tự phép trừ, thương và số dư trước khi chọn phương án.

  4. Đếm từ quân hỗ trợ

    Lấy ô quân hỗ trợ làm mốc; ô tiếp theo mới là bước 1. Kiểm tra toàn bộ đường đi và ô đích, không chỉ tính đúng phép toán.

Câu hỏi thường gặp

Bên nào đi trước trong Cờ toán?

Bên Xanh đi trước trên ChessPlayX. Sau đó hai bên luân phiên, mỗi lượt thực hiện một nước đi hoặc bắt quân hợp lệ.

Quân 0 có được đi hoặc hỗ trợ bắt quân không?

Quân 0 không di chuyển và không tự bắt quân. Trên ChessPlayX, nó có thể đứng yên làm quân hỗ trợ cho quân n khác 0: n + 0 và n − 0 đều cho cự ly n. Nhân với 0 không tạo nước bắt; không được chia cho 0.

Cự ly bắt có tính từ quân đang đi không?

Không. Cự ly tính từ quân hỗ trợ kề sát theo hướng đến mục tiêu. Kết quả 3 nghĩa là mục tiêu cách quân hỗ trợ 3 ô, nên quân đi thực tế vượt tổng cộng 4 ô. Số trên quân bị bắt không ảnh hưởng phép tính.

Có được đổi thứ tự hai quân khi trừ không?

Không. Phải lấy quân đi trừ quân hỗ trợ: A − B. Quân đi 4, hỗ trợ 7 không bắt được bằng phép trừ vì 4 − 7 âm. Quân đi 7, hỗ trợ 4 mới tạo cự ly 3 bằng phép trừ.

Phép chia luôn cho hai cự ly bắt phải không?

Không. Chỉ dùng thương nguyên hoặc số dư dương, và hai giá trị có thể trùng nhau. Với 7 ÷ 4, thương 1 và dư 3. Với 8 ÷ 4, chỉ có cự ly 2 vì số dư bằng 0. Vẫn phải có quân địch đúng đích và đường bắt trống.

Cờ toán có luật chiếu và chiếu hết không?

Chế độ này trên ChessPlayX không cấm nước để quân 0 bị đe dọa như quy tắc giữ Vua khỏi chiếu của cờ vua. Bạn phải chủ động bảo vệ quân 0: khi nó thực sự bị bắt, ván kết thúc. Không còn nước hợp lệ cũng là thua.

Bắt được tổng điểm cao hơn có thắng không?

Không. Điểm hiển thị là tổng các số trên quân đã bắt, dùng để tham khảo. Điểm không thay thế việc bắt quân 0 hay các điều kiện kết thúc ván đã nêu trong chế độ này.

Ai có thể học chơi Cờ toán?

Người đã biết các phép cộng, trừ, nhân và chia cơ bản có thể bắt đầu. Nên tập đi quân trước, rồi xếp một cặp kề nhau để luyện đếm cự ly bắt. Chế độ chơi thử trên cùng thiết bị giúp bạn thử cả hai bên.

Cách thao tác trên màn hình chơi

  • Trên máy tính

    Bấm quân số rồi bấm điểm đến được tô sáng. Nếu có nhiều phép tính bắt quân hợp lệ cùng tới điểm đó, chọn phương án hiển thị theo ô quân hỗ trợ và dấu phép tính. Số 0 là mục tiêu cần bảo vệ, không thể chọn để di chuyển.

  • Trên điện thoại

    Chạm quân rồi chạm điểm đến được tô sáng, không cần kéo quân. Nếu cửa sổ chọn nước mở ra, chọn một phương án hợp lệ trong đó. Dùng “Lịch sử” dưới bàn để xem lại nước đi, “Thêm” để xem thông tin ván và menu ba chấm trên đầu màn hình để mở tùy chọn ván. Trở về thế cờ hiện tại trước khi đi tiếp.

Nguồn và xác minh luật

Bộ luật được trình bày
Cờ toán Vũ Văn Bảy · mục tiêu bắt quân 0
  1. Đại học Quốc gia Hà Nội — Cờ toán Việt Nam

Hướng dẫn áp dụng cho chế độ bắt quân 0 trên ChessPlayX. Bài của ĐHQGHN giới thiệu môn cờ do Vũ Văn Bảy sáng tạo, bàn 99 ô và quân 0 cố định. Quy ước lặp thế, hết nước hợp lệ và điểm số được ghi rõ ở trên; luật giải đấu hoặc cách chơi tính điểm có thể khác.

Hướng dẫn này chưa ghi nhận ngày rà soát luật riêng. Ngày sửa nội dung không phải ngày xác minh luật.